کودکان در این سن بسیارپرانرژی و پرشوق و شور هستند. زندگی آنها سفری برای یادگیری سریع است. کندوکاو پیوسته، تقلید و تخیل ابزار یادگیری کودک اند. در این سفر توانایی های کودک یکساله بتدریج به مهارت های پیچیده بچه 3ساله تبدیل می شود. کودک شما یکساله ای است که دوران نوزادی را پشت سر گذاشته، اما هنوز به کودک کامل تبدیل نشده است و همچنان برای برآورده شدن نیازهایش به شما وابستگی شدیدی دارد. کودکی که برای استقلال تلاش می کند، گه گاهی شما را از خود می راند و درمواقع دیگر، برای سیراب شدن از چشمه مهر و محبت وجودتان، به شما محکم چنگ می زند. خودتان را آماده کنید، سالی که طی خواهیدکرد سالی مملو از تغییر، تضاد، هیجان و گاهی نیز همراه با استیصال وسرخوردگی است.

 

 

 


  دوسالگی هم برای شما و هم برای فرزندتان دورانی هیجان انگیز است. بچه های دوساله واقعا"  دوست داشتنی و هیجان انگیز هستند و می توان از مصاحبت با آنها لذت برد. اما مشکل از آنجاست که این بچه ها نیاز دارند دنیا را کشف کنند، بیاموزند و استقلال بیشتری به دست بیاورند. فراخنای توجه و حافظه دوساله ها مدام درحال رشد است. آنها غرق بازی میشوند و هنگامیکه والدین از آنها می خواهند دست از کاری بکشند، نمی پذیرند فعالیت لذت بخش خود را کنار بگذارند.

 سه ساله ها اجتماعی هستند و به راحتی دوست پیدامی کنند. خود را با دیگران تطبیق می دهند و دوست دارند دیگران را خوشحال کنند. به چابکی و با سرعت حرکت می کنند، هنگام دویدن به سرعت تغییر جهت

می دهند و ناگهان می ایستند. واژه های بسیاری می دانند که روز به روز بر تعدادش افزوده می شود. اما هنوز برای حفظ تعادل روی یک پا یا گرفتن توپ، نیاز به تمرکز دارند. در سه سالگی قصه گویی برای کودکان بسیار لذت بخش است.

 

بررسی مراحل رشد در کودکان یک تا سه ساله

  رشد یک پدیده مستمر است. ممکن است در بعضی زمینه ها کند شود ولی هرگز متوقف نمی گردد. گاهی رشد در زمینه های خاصی پیشرفت نشان می دهد اما درمقابل ممکن است درزمینه های دیگر کندتر شود. ازنظر سرعت رشد هیچ دو کودکی مانند هم نیستند. مجموع های از نمودارها برای سیر تکامل رشد در سنین مختلف وجود دارد اما احتمال اینکه کودکهر کاری را دقیقا" در زمان میانگین گفته شده انجام دهد بسیار کماست. کودک به احتمال قریب به یقین آن کار را زودتر یا دیرتر انجام می دهد. در اینمقاله بطور مختصر برخی جنبه های رشد را که در زیر آمده است در کودکان 1 تا 3  ساله بررسی می کنیم:

 1- رشد جسمانی                      

 2- رشد حرکتی                          

 3- رشد ذهنی    

 4- رشد ادراکی ( بینایی، شنوایی، لامسه، بویایی،چشایی )              

 5- رشد گفتاری

6- رشدهیجانی، اجتماعی، عاطفی

 

1- رشدجسمانی

    بطور متوسط وزن یک نوزاد طبیعی که پس ازیکدوره کامل حاملگی بدنیا آمده است در لحظه تولد، حدود سه تا سه و نیم کیلوگرم وقد او بطور متوسط  48-50 سانتی متر است. بدیهیاست که اندازه، قد و وزن در نوزادان مختلف فرق می کند، نوزادانی که از مادرانسالمتر و با تغذیه ی بهتر بدنیا می آیند، ازنظر قد و وزن نیز طبیعی ترند. بطورکلیرشد جسمانی و رسیدگی اندام های بدنی به عوامل محیطی و ارثی بستگی دارد. نرمش،حرکات ساده ورزشی و تمرین نیز تا اندازه ای در رشد جسمانی کودک مؤثر است. تغذیه وبهداشت مادر در دوران بارداری و شیردهی، در قد و وزن و سایر توانایی های کودکتأثیر بسزایی دارد. سوء تغذیه جنین باعث کاهش قابل ملاحظه ی سلول های مغزی شده، ازرشد طبیعی سلول های ایجادشده نیز جلوگیری می کند. درهنگام تولد سلول های مغزیمربوط به حواس و تعادل از میلین پوشیده شده اند. بعد از تولد نیز این جریان بانظمی خاص ادامه پیدا می کند و تا پایان سال دوم زندگی به سرعت پیشرفت می کند.(1:223- 224  )*

1-1 وزن

  درسال دوم وزناغلب کودکان نوپاکم می شود. روند افزایش وزن کندتر از قبل صورت می گیرد و تا اواسطکودکی ادامه می یابد. بافت عضله درطول نوباوگی خیلی کند افزایش می یابد و تا زماننوجوانی به اوج نمی رسد. بچه ها مخلوقات خیلی عضلانی نیستند و قدرت و هماهنگیجسمانی آن ها محدود است.(1: 76)

در جدول زیر وزن پسران و دختران سبک، متوسط و سنگین در سن3سالگی نشان داده شده است، کودکانی که وزنشان خارج از این محدوده قرارمی گیرد بایدبصورت مداوم توسط پزشک معاینه شوند.

 

جنسیت

سبک

متوسط

سنگین

دختر

5/11

14

5/17

پسر

12

5/14

18

جدول1. وزن در سهسالگی( برحسب کیلوگرم)

 

جنسیت

کوتاه

متوسط

بلند

دختر

87

5/92

99

پسر

5/87

93

100

جدول2. قد در سهسالگی

(3: 65-66)

 

2- رشدحرکتی

   توالی رشد حرکتی شامل :                                                                                                                    

1-      رشد حرکتی درشت : Gross motor development

2-      رشد حرکتی ظریف : Fine motor development

رشدحرکتی درشت به کنترل اعمالی اشاره دارد که به نوباوگان کمک می کند در محیط گردشکنند مثلا" سینه خیز بروند، بایستند و راه بروند، درمقابل رشدحرکات ظریف به حرکت های کوچکتر مانند دست دراز کردن و چنگ زدن مربوط می شود. گرچهتوالی رشد حرکتی دربین کودکان خیلی یکنواخت است اما

تفاوتهای فردی زیادی در سرعت رشد حرکتی وجود دارد. فقط درصورتی نسبت به رشد کودک نگران

میشویم که چند مهارت حرکتی بطورجدی به تأخیر افتاده باشد. (1: 197)

بطورخلاصه:

 

یکسالگی و                حرکات درشت:  اگر فقط یک دست کودک را بگیرید، می تواند راهبرود. وقتی می خواهد چهار

13ماهگی                 دست و پا حرکت کنداین کار را با کف دست و پاهایش، بسیار شبیه خرس انجام می دهد.با

                               گرفتن اثاثیه منزل بطور مستقل راه می رود. در 13ماهگی می تواند بتنهایی بایستد و حتی

                               اولین قدم خود رابتنهایی بردارد.

                               حرکات ظریف:  هرچه بیشتر بتنهایی غذا میخورد و مقدار کمتریاز غذا را می ریزد. می تواند

                              دستش را برای رساندن غذا به دهان بچرخاند. از پرتاب کردن اشیاء لذت می برد. می تواند با مداد،

                              خط بکشد و قادراست دو مکعب را در دستش بگیرد و برجی از دومکعب بسازد.

 

15ماهگی             حرکات درشت:  می تواند روی زانوانش خم شود و بدون کمک دیگران، بدنش را برای

                           نشستن پایین بیاورد. چهار دست و پا از پله ها بالا می رود. قدم های او بلند، متزلزل و

                           دارای طول و جهت نابرابراست.

                           حرکات ظریف:  می تواند فنجان را بردارد، نگه دارد و از آن بنوشد. می تواند با قاشق غذا

                           بخورد. برجی با سه مکعب بسازد. سعی می کند صفحات کتاب را ورق بزند و برخی از

                           لباس هایش رابپوشد.

 

18ماهگی            حرکات درشت:  درحالیکه هردو پا را روی هر پله می گذارد، بدون کمک از پله بالا

                          می رود، هرچند باید دست خود رابه جایی بگیرد. او با ثبات بیشتر و قدم های کوتاهتر راه

                          می رود، می دود و به عقب راه می رود.

                         حرکات ظریف:  می تواند صفحات کتاب را ورق بزند هرچند دو یاسه صفحه را باهم ورق

                         می زند.علاقه شدیدی به زیپ و دکمه دارد. بطور کاملا" مستقل غذا می خورد.می تواند

                         مایعی را در فنجان بدون اینکه بریزد بنوشد. از نقاشی با انگشت و خط خطی لذت

                         می برد.

 

2سالگی             حرکات درشت:  کودک شروع به هماهنگی عضلانی کرده است و ازحرکاتی شبیه رقص

                        لذت می برد. می تواندبدود ولی قادر نیست سرعت خود را کاهش دهد یا کنج ها را

                        دوربزند. براحتی چمباتمه می زند.

                        حرکات ظریف:  صفحات کتاب را یکی یکی ورق می زند. می تواندجوراب ها، کفش ها و

                        دستکش هایش را بپوشد. باچرخاندن دستگیره در را باز می کند. در بطری های شل را

                        بازمی کند. زیپ را باز وبسته می کند ، مداد را بصورت هدفداری روی کاغذ می کشد و

                        برجی با 4 مکعب می سازد.

 

5/2سالگی           حرکات درشت:  کودک می تواند بپرد و پاهای خود را از زمین جداکند. روی پنجه راه

                           می رود. می تواندجسمی را بدون اینکه از دستش رها شود حمل کند.

                           حرکات ظریف:  دانه هایی مانند تسبیح را به نخ می کشد. اگرسوراخ دکمه شل باشد

                          آن را می اندازد. میتواند شلوار، شلوارک، جلیقه و گاهی پیراهن خود را تن کند.

                          نقاشی هایش گویاتر شده و می تواند برجی با 8 مکعب بسازد.

 

3سالگی              حرکات درشت:  کودک بسیار چالاکتر شده و از پله خیلی راحت تربالا می رود. از روی

                           پله آخر می پرد. میتواند لحظه ای روی یک پا بایستد، دستانش را مانند بزرگسالان

                           هنگام راه رفتن تاب میدهد و می تواند سه چرخه سوار شود.

                          حرکات ظریف:  می تواند یک تصویر قابل تشخیص بکشد. دکمه هایش را بتنهایی

                          می بندد و بازمی کند.لباس هایش رابطور کامل می پوشد و درمی آورد. برجی به ارتفاع                                                        

                          9مکعب می سازد. شروع به استفاده از قیچی می کند که پیشرفت مهمی ازنظر

                         هماهنگی مغز با عضلات ومهارت های دستی می باشد.(5: 36- 39 و 46-48 )

 

 3- رشد ذهنی                           

     وزن مغز کودک درطی دوسال اول زندگی دوبرابر می شود. این افزایش وزن تاحدودی به دلیل رشد "اتصالات" بین سلول ها و قسمت های مختلف مغز است. بدون این اتصالات ما قادر به فکرکردن نخواهیم بود و یادگیری نیز از طریق این اتصالات شروع می شود. نوزاد هنگامیکه به چیزی علاقمند می شود و تلاش ذهنی می کند، مغز او شروع به تشکیل یک شبکه میکند. هنگام تحریک هریک از حواس کودک، همین کار انجام می گیرد. بنابراین از بدوتولد، هر صدا، تماس، احساس، تصویر، بو و مزه موجب ساخته شدن اتصالات بیشتری میشود. برای پیشرفت رشد ذهنی بایستی بینایی، شنوایی، حافظه و مهارت های حرکتی باهم پیش بروند.همگام با افزایش درک عمومی، بسیاری از مهارت های مغزی و بدنی به سرعت رشد می کنند و توسعه می یابند.

   عوامل تعیین کننده عبارتند از : اجتماعی بودن، شخصیت کودک و محیطی که شما برای او ایجاد می کنید. فراهم  کردن محیط غنی از محرک ها برای کودک، بخصوص درسال اول زندگی و ادامه آن در سال های آتی در مغز جهش های رشدی عمده ای را بعمل میآورد. (4: 22 )

توالی رشد ذهنی در کودک یک تا سه ساله بطور خلاصه:

 

یکسالگی            کودک بوسیدن را خوب می فهمد. مجموعه درحال گسترشی از احساسات مختلف را به

                         نمایش می گذارد. می تواندعروسک را بلند کند. آن را به شما بدهد و رهایش کند. 2یا3

                         کلمه بامعنی به زبان می آورد. ممکن است چیزی را در کتابش بشناسد و به آن اشاره

                          کند. او شروع به فهم پرسش های ساده کرده است.

 

15ماهگی          کودک نوپا اجزای بدن خود رامی شناسد. صدای حیوانات را درمی آورد. اشیاء ساده را

                        حمل می کند. می تواندگربه واقعی، عکس گربه و اسباب بازی گربه را همگی گربه

                        قلمداد کند.

 

18ماهگی          چند شکل روی صفحه را تشخیصمی دهد و اگر نام آنها را ببرید به آنها اشاره

                         می کند. تلاش می کندکارهای کوچک را انجام دهد. کارهای شما را تقلید

                         می کند. برخی درخواستها را انجام می دهد، مثل برو خرس عروسکیتو بیار.

 

 

21ماهگی          درخواست غذا، نوشیدنی،اسباب بازی و دستشویی می کند. درخواست های ساده را

                        انجام می دهد.

 

 

دوسالگی           گنجینه لغات، نام ها واشیاء در ذهن کودک به سرعت درحال افزایش است. خصوصیات

                        اشیاء آشنا را شرح میدهد. فرمان های پیچیده را انجام می دهد. می تواند چیزی را که

                        قبلا"با آن بازی می کرده پیداکند. بدون وقفه صحبت و گاهی پرسش می کند.

 

 

 

5/2سالگی         شروع به اضافه کردن جزئیات به مفاهیم کلی می کند، مثلا" اسب، دم درازی دارد.یک یا

                         دو شعر کودکانه بلداست. رنگ های بیشتری را می شناسد و چند عدد را بلد است و

                         احتمالا" می تواند تا3  بشمرد. نام خود را بلد است. شروع به چراگفتن میکند و

                         چیزهایی مانند نه، نمیخوام و نمی توانم را به زبان می آورد.

 

3سالگی             بدون وقفه پرسش می کندچی؟، کی؟، کجا؟. می تواند تا ده بشمرد و با

                         مکعب ها ساختمان هایپیچیده بسازد. می تواند لباس به تن عروسکش کند. بازی های

                         مربوط به زندگی واقعی را دوست دارد. حافظه خوبی دارد و به گذشته اشاره می کند.

                            (5: 27- 29)

 

4- رشدادراکی( بینایی، شنوایی)

    رشد کنش های ادراکی با حواس آغاز می شود،یعنی زمانی که کودک نسبت به محرک های خارجی ازقبیل نور، صدا،طعم و بو واکنش نشان می دهد. اگرچه هنوز بسیاری از کارکردهای مغز ناشناخته مانده است و ادراک کودک غیرقابل دسترسی است، روشن است که زیربنای هر ادراک یک فعالیت عصبی در مغز است.گیرنده های حسی، شنوایی، بینایی و گیرنده هایی مانند چشایی و بویایی و غیره ادراکهای حسی مختلف را دریافت کرده، برای ارزیابی واکنش به مراکز مختلف  مغز می فرستند. ( 2 : 230 )

1-4 بینایی

  تیزی بینایی یاظرافت تشخیص در سال اول بهبود می یابد. در یازده ماهگی به نزدیک سطح بزرگسالان

می رسد. در نیم سال اول، توانایی تمرکز کردن روی شی ء متحرک و ردیابی آن، بهبود می یابد.

 

2-4 شنوایی

  در نیمه دوم سال اول، نوباوگان روی واحدهای گفتاری بزرگتر تمرکز می کنند که برای پی بردن به معنی آنچه می شنوند، اهمیت زیادی دارد. آنها کلمه های آشنا در عبارت های گفتاری راتشخیص می دهند.

(1: 202 و 203)

 

5- رشدگفتاری

  هنگامی که ادراک و شناخت در دوره ی نوباوگی بهبود می یابند، زمینه برای دستاورد خارق العاده ی انسان، یعنی زبان، آماده میشود. کودکان بطور متوسط اولین کلمه را در 12 ماهگی بر زبان می آورند ولی دامنه آن تقریبا" 8 تا 18 ماهگی است. بعد از اینکه کلمه ها نمایان می شوند،زبان به سرعت رشد می کند. کودکان نوپا بین 5/1 تا 2 سالگی دوکلمه را ترکیب میکنند.(1: 241)

  قبل از اینکه نوباوگان اولین کلمه را بیان کنند،از چند جهت برای زبان آمادگی دارند. آنها با دقت به گفتگوی شما گوش می کنند وصداهای گفتار مانند ازخود درمی آورند. (1: 243 – 244 ) مراحل رشد گفتاری به قرارزیر می باشد:

 

یکسالگی تا             کودک نوپای شما 2 یا 3 کلمهبامعنی را به زبان می آورد. چند شیء ساده را وقتی که

18ماهگی               نام آنها را می برید می شناسد. برخی کلمات را برعکس می گوید. درحدود 15

                             ماهگی شروع به گفتار نامفهوم خاص خودش می کند. ممکن است عبارت کوتاهی را 

                             که غالبا"شما تکرار می کنید مثل  وای خدا  را تکرار کند. او قاعدتا" در18 ماهگی

                             باید 10 کلمه بامعنی بگوید.

 

18ماهگی تا            گفتار کودک پیچیدگی بیشتری پیدا میکند. واژگانی مرکب از 30کلمه دارد. سئوال های

دوسالگی                 ساده مثل کجارفت؟ می پرسد وپاسخ های یک یا دوکلمه ای می دهد مثل

                             اونجا. ازترکیبات دوکلمه ای زیاد استفاده می کند.برخی ضمایر را بکار می برد. در

                             برقراری ارتباط همکاری می کند.

 

2 تا 3سالگی          کودک حدود 200تا 300 کلمه بلد است.می تواند بمدت طولانی حرف بزند.به لغات جدید

                             علاقه نشان می دهد.وقتی برایش دلیل می آورید گوش می دهد. تسلط او برگفتار

                             درحال افزایش است.برخی حروف را بجای حروف دیگر بکار می برد. به یک داستان

                            بارها و بارها گوش می دهد. شروع به استفاده از و در ارتباط جملاتش می کند.

                               (5: 67 – 68)

 

 

 

6- رشدهیجانی، اجتماعی، عاطفی

   جداکردن رشد عاطفی و اجتماعی در این دوره از زندگی کار آسانی نیست و روانشناسان فقط برای سهولت مطالعه، این تقسیم بندی راانجام  می دهند. حالات عاطفی کودک، ابتدابه احساس آسایش و عدم آسایش محدود می شود، یعنی زمانی که در امر تغذیۀ کودک تأخیرروی هد یا خیس باشد، برانگیخته

می شودو واکنش های عاطفی در کودک مشخص می شود. از زمانی که کودک دریابد که وجود مادربرای ارضاء نیاز هایش ضروری است، اولین زمینه های آگاهی از عوامل اجتماعی نیز شکل می گیرد. به این ترتیب  کمتر می توان زمینه های عاطفی و اجتماعی را بطور جداگانه مورد بررسی قرارداد. (2: 232)

  هیجان های خودآگاه شرم، خجالت و غرور از 18 تا24 ماهگی نمایان می شوند. واژگان مخصوص صحبت کردن دربارۀ احساسات، بسرعت گسترش مییابد. نوباوگان می فهمند که واکنش های هیجانی دیگران

میتواند با واکنش های هیجانی خود آنها تفاوت داشته باشد. و اولین نشانه های همدلی ظاهر می شود.

(1:259) کودکان باگذر از نوباوگی ( زیر 1 سال) به نوپایی ( 1 تا 2 سال) از اینکه فقط به هیجانات دیگران پاسخ دهند فراتر می روند. ( 1: 262)

 

1-6 هیجان های خودآگاه

  انسان ها علاوه برهیجان های اصلی، از احساس های سطح بالاتری مانند شرم، خجالت، گناه، رشک و غرور برخوردارند. به این احساس ها  هیجان های خودآگاه گفته می شود،  زیرا هرکدام مسبب آسیب زدن به درکی است که ازخود داریم برای مثال، وقتی که شرمنده یا خجالت زده می شویم، رفتارمان را بادیدمنفی نگاه می کنیم و دوست داریم عقب نشینی کنیم تا دیگران به نقطه ضعف های ماپی نبرند. در مقابل، غرور و احساس شعف باعث می شود که دستاوردهای خود رامنعکس کنیم بگونه ای که دوست داریم به دیگران بگوییم که به چه چیزی دست یافته ایم.

  هیجان های خودآگاه در پایان سال دوم نمایان می شود، زمانی که درک از خود پدیدار می شود می توانیم کودکان را بین 18 تا 24 ماهگی ببینیم که با پایین انداختن سرشان، آویزان کردن دستها و پنهان کردن صورت با دستانش، احساس شرم و خجالت می کنند. غرور نیز درهمین زمان نمایان می شود و رشک و گناه در سه سالگی وجود دارند. ( 2: 262)

 

2-6 آغاز خودگردانی هیجانی1

  نوباوگان و کودکان نوپا، علاوه بر گسترش دادن دامنه ی واکنش های خود، یافتن راه هایی برای کنترل کردن تجربه های هیجانی رانیز آغاز می کنند. خودگردانی هیجانی به راهبردهایی اشاره داردکه برای تنظیم کردن حالت هیجانی خود و رساندن آن به سطح شدت مطلوب بکار می بریم تابتوانیم به هدفهایمان برسیم.

   اگر امروز صبح بعد از بیدار شدن یک فنجان قهوه بنوشید و بخود یادآور شوید که امروز رویدادی اضطراب آور را پشت سر خواهم گذاشت ویا تصمیم بگیرید که فیلم وحشتناکی را نبینید به خودگردانی هیجانی پرداخته اید. کودکان در چند ماه اول زندگی، توانایی محدودی برای تنظیم کردن حالت های هیجانی خود دارند. گرچه آنها می توانند از محرک های ناخوشایند روبرگردانند و وقتی احساساتشان خیلی شدید است غرغر کنند ویا مک بزنند، اما براحتی از پای درمی آیند. آنها به مداخله های تسلی بخش والدین مانند بلند کردن و روی شانه قرار دادن ، تکان دادن و به آرامی صحبت کردن نیاز دارند.

  رشد سریع قشر مخ،بتدریج تحمل کودک برای تحریک را زیاد می کند.( برای کسب اطلاعات بیشتر به قسمت رشدهیجانی در کودکان 1 تا 6 ماه مراجعه فرمائید.) درحالیکه والدین به کودکان کمک میکنند تا حالت های هیجانی خود را تنظیم کنند، درس هایی رانیز درمورد نحوه ی ابرازاحساسات جامعه پسند به آنها می دهند. مادران طبقه متوسط آمریکایی، درچند ماه اول،احساس های مثبت فرزندانشان را بیشتر از احساس های منفی جفت و جور می کنند. پسرها درمورد کنترل کردن ناخوشنودی، بیشتر از دخترها، این آموزش را می بینند، زیرا پسربچه ها سخت تر می توانند هیجان منفی خود را تنظیم کنند. درنتیجه

تفاوت های جنسی معروف که می گوید زن ها از لحاظ هیجانی بااحساسند و مردها کنترل شده و خوددار، ازهمان سنین اولیه، ترغیب می شوند. از این گذشته، در فرهنگ هایی که جمع گرایی از فردگرایی برتر است، معمولا"بر رفتار هیجانی جامعه پسند، بیشتر تأکید می شود.

  بزرگسالان ژاپنی وچینی در مقایسه با آمریکایی ها، برای خویشتن داری هیجانی ارزش قائل می شوند وفرزندان خود را از ابراز هیجان شدید، برحذر می دارند. در پایان سال اول زندگی،نوباوگان چینی و تا اندازه ای نوباوگان ژاپنی، کمتر از نوباوگان آمریکایی لبخند میزنند و گریه می کنند.

  در سال دوم ، رشدبازنمایی ذهنی و زبان، به راه های جدید تنظیم هیجان می انجامد. واژگان مخصوص صحبت کردن درباره ی احساس ها مانند، خوشحال، عشق، شگفت زده، وحشتناک، گنگ و دیوانه  بعد از 18 ماهگی بسرعت بوجود می آیند. کودکان در این سن هنوز نمی توانند برای تسلی بخشیدن خودشان از زبان

 

استفاده کنند. اما کودکان نوپا با توصیف هیجانهایشان، می توانند والدین را راهنمایی کنند تا به یاری آنها آمده و باعث شوند که احساس آرامش کنند.(1": 263 – 265)

3-6 همدلی

خودآگاهی کودک با توانایی او در درک احساسات و ادراک دیگران، همراه است. در مطالعه ای به کودکان 18 ماهه، 27ماهه، و 36 ماهه عینک هایی دادند که با آنها بازی کنند شیشه ی بعضی از این عینک ها کدر بود و کسی که آن رابچشم می زد احساس نابینایی می کرد. روز بعد، این کودکان همراه با مادرانشان دروضعیتی آزمایشگاهی قرارگرفتند و دیدند که مادرانشان از این عینک های کدر به چشم دارند. کودکان دو و سه ساله که قبلا"  این عینک هارا امتحان کرده بودند طوری رفتارکردند که انگار مادرانشان نمی توانند چیزی را ببینند. سعی کردند عینک ها را از چشم آنها بردارند و در برابر آنها هیچ حالت خاصی هم بخود نمی گرفتند. از این رفتارهای کودکان معلوم می شود که آنها به این موضوع آگاهی داشتند که مادرانشان همان حالتی را تجربه می کنند که خود قبلا" تجربه کرده اند.

 از رفتار کودکان وقتی با یک فرد آسیب دیده و رنجور روبرو می شوند، می توان به توانایی آنان در درک حالات عاطفی دیگران پی برد. مادرانی که درباره ی کارهای روزمره ی کودکانشان یادداشتهایی برداشته اند

می گویند که رفتار فرزندان آنها در نیمۀ دوم سال دوم زندگی تغییری اساسی می کند. در این موقع کودکان تمایل پیدامی کنند که شخص آسیب دیده راببوسندیا نوازش کنند یا به او غذا و اسباب بازی بدهند. این گونه رفتارهای اجتماعی درنیمۀ اول سال دوم زندگی کمتر مشاهده می شود.

  کودکان دوساله قادرند حالت روانی و عاطفی شخص دیگر را درک کنند. بدین ترتیب می توانیم نتیجه گیری کنیم کودکان در این سن از تجارب شخصی خود، آگاهی دارند. (4: 226 – 227)

 

 

 

 

 

منابع:

* اعداد داخل پرانتز جهت ارجاع به منبع مورد نظر درج شده اند؛ عدد اول از سمت راست شماره منبع ذکر شده در پانویس و عدد بعدی  شماره صفحه در همان منبع است.

 

1.برک، لوراای (1385). روانشناسی رشد1 (ازلقاح تا کودکی)؛ مترجم یحیی سیدمحمدی. تهران: نشر ارسباران.

2.سیف، سوسن... [و دیگران] (1377). روانشناسی رشد(1)؛ تهران: سازمان مطالعه وتدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت).

3.گاتلیب، سوزان ( 1388). کلیدهای رفتار با کودک سه ساله؛ مترجم زهرا جعفری.تهران: صابرین، کتاب های دانه.

4.ماسن، پاول هنری...[ و دیگران] (1380). رشد وشخصیت کودک؛ مترجم مهشیدیاسائی؛ تهران: نشرمرکز، کتاب ماد.

5. میریام، استاپرد (1388) . همه کودکان تیزهوشند اگر...: چگونه استعدادهای واقعی کودک خود را کشف و تقویت کنیم؛ ترجمه سهراب سوری، امیرصادق بابلان.تهران: ذهن آویز.

جمع آوری شده توسط مؤسسه ی بازی و اندیشه

 


تربیت دینی ، نوزاد و کودک ، علمی و آموزشی ، بهداشت و سلامت ، خانواده و زندگی 
تربیت کودک , نوزاد , بهداشت 


تاريخ : ۱۳٩٢/٦/٩ | ٧:٢٢ ‎ق.ظ | نویسنده : محمدرضا | نظرات ()
.: Weblog Themes By VatanSkin :.